sbi loan भारतातील सूक्ष्म आणि लघु उद्योगांना (Micro and Small Enterprises) आर्थिक बळ देण्यासाठी केंद्र सरकारने सन २०१५ मध्ये ‘प्रधानमंत्री मुद्रा योजना’ (PMMY) सुरू केली. या योजनेचे मुख्य ब्रीदवाक्य ‘अनिधीत
अर्ज करण्यासाठी येथे क्लिक करा
निधी द्या’ (Fund the Unfunded) हे आहे. ज्या लहान व्यावसायिकांना किंवा उद्योजकांना आर्थिक संसाधनांच्या कमतरतेमुळे औपचारिक बँकिंग प्रणालीकडून कर्ज मिळत नव्हते, त्यांना तारणाशिवाय (Collateral-free) कर्ज उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.
योजनेचा उद्देश आणि लाभार्थी
मुख्य उद्दिष्ट्ये (Core Objectives)
मुद्रा योजनेची दोन प्रमुख उद्दिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
स्वयंरोजगाराला प्रोत्साहन: देशातील तरुणांना नोकरी शोधणारे (Job Seekers) बनवण्याऐवजी नोकरी देणारे (Job Creators) बनवण्यासाठी प्रेरित करणे.
आर्थिक समावेशकता (Financial Inclusion): वंचित आणि होतकरू घटकांना, जे आर्थिक पाठबळ नसल्यामुळे व्यवसाय सुरू करू शकत नाहीत, त्यांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे आणि त्यांच्या व्यवसायांना भांडवल उपलब्ध करून देणे.
प्रमुख लाभार्थी गट (Target Beneficiaries)
ही योजना मुख्यतः ‘नॉन-कॉर्पोरेट, नॉन-फार्म स्मॉल मायक्रो एंटरप्रायझेस’ (Non-Corporate, Non-Farm Small Micro Enterprises) अर्थात गैर-व्यावसायिक, शेतीव्यतिरिक्त इतर सूक्ष्म-लघु उद्योगांसाठी आहे.
आणखी शोधा
वर्डप्रेस
WordPress
धनादेश
“हॅलो, वर्ल्ड!” प्रोग्राम
Hello world
यामध्ये खालील क्षेत्रांचा समावेश होतो:
रस्त्यावरील फळ, भाजीपाला किंवा इतर वस्तू विक्रेते
छोट्या उत्पादन युनिट्सचे मालक
सेवा क्षेत्रात कार्यरत असलेले व्यावसायिक (उदा. सलून, दुरुस्तीची दुकाने)
सलग्न कृषी उपक्रम (Agri-allied activities)
मुद्रा कर्जाचे वर्गीकरण आणि मर्यादा
व्यवसायाच्या गरजा, विकास आणि टप्प्यानुसार, मुद्रा कर्जाचे खालील तीन प्रमुख प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. या प्रत्येक प्रकारासाठी कर्जाची मर्यादा निश्चित आहे:
कर्जाचा प्रकार (Category) कर्जाची मर्यादा (Loan Limit) उद्देश (Purpose)
१. शिशु (Shishu) ₹ ५०,००० पर्यंत अत्यंत लहान आणि नवीन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सुरुवातीच्या भांडवलासाठी.
२. किशोर (Kishor) ₹ ५०,००१ ते ₹ ५,००,००० सुरू असलेल्या व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी, कार्यशील भांडवलाची (Working Capital) आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी किंवा अतिरिक्त उपकरणे खरेदी करण्यासाठी.
३. तरुण (Tarun) ₹ ५,००,००१ ते ₹ १०,००,००० स्थापित आणि चांगल्या प्रकारे वाढत असलेल्या व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी किंवा मोठ्या गुंतवणुकीसाठी.
मुद्रा कर्जाची वैशिष्ट्ये आणि फायदे
आणखी शोधा
WordPress
वर्डप्रेस
Hello world
“हॅलो, वर्ल्ड!” प्रोग्राम
धनादेश
मुद्रा योजनेची लोकप्रियता तिच्या सोप्या आणि सुलभ उपलब्धतेमुळे आहे.
तारणाशिवाय कर्ज (Collateral-free): या योजनेचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे अर्जदाराला ₹ १० लाखांपर्यंत कर्ज मिळवण्यासाठी कोणत्याही प्रकारची जामीन (Security) किंवा तारण ठेवण्याची गरज नसते. हे कर्ज ‘पत हमी योजना’ (Credit Guarantee Scheme) अंतर्गत संरक्षित असते.
सवलतीच्या दरात व्याज: मुद्रा कर्जावरील व्याजदर सर्वसाधारणपणे ९% ते १२% च्या दरम्यान असू शकतात, परंतु ते कर्ज देणारी संस्था (बँक/NBFC) आणि अर्जदाराचा क्रेडिट इतिहास यावर अवलंबून असतात. महिला उद्योजकांना व्याजदरात विशेष सवलत दिली जाते.
लवचिक परतफेड (Flexible Repayment): कर्जाची परतफेड करण्याची मुदत १२ महिने ते ५ वर्षांपर्यंत असते. व्यवसायाच्या रोख प्रवाहाचा विचार करून, गरज वाटल्यास हा कालावधी आणखी ५ वर्षांनी वाढवता येऊ शकतो.
मुद्रा कार्ड सुविधा: कर्जदाराला मुद्रा कार्ड (एक प्रकारचे डेबिट कार्ड) दिले जाते, जे कार्यशील भांडवलाच्या (Working Capital) गरजेनुसार व्यवसायासाठी वापरता येते.
कमी प्रक्रिया शुल्क: ‘शिशु’ आणि ‘किशोर’ श्रेणीतील कर्जासाठी साधारणपणे कोणतेही प्रक्रिया शुल्क (Processing Fee) आकारले जात नाही किंवा ते खूप कमी असते.
पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे
आणखी शोधा
Hello world
WordPress
“हॅलो, वर्ल्ड!” प्रोग्राम
वर्डप्रेस
धनादेश
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज करताना खालील महत्त्वाच्या बाबी विचारात घेणे आवश्यक आहे:
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
राष्ट्रीयत्व: अर्जदार हा भारतीय नागरिक असावा.
वय: अर्जदाराचे वय साधारणपणे १८ ते ६५ वर्षांदरम्यान असावे.
व्यवसायाचे स्वरूप: व्यवसाय उत्पादन (Manufacturing), व्यापार (Trading), सेवा (Service) किंवा संलग्न कृषी क्षेत्रातील सूक्ष्म उद्योग (Micro Enterprise) प्रकारात मोडणारा असावा.
कर्ज इतिहास: अर्जदाराचा क्रेडिट इतिहास (Credit History) चांगला असावा आणि पूर्वीच्या कोणत्याही कर्जाचा डिफॉल्ट नसावा.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
कर्ज मंजूर करण्यासाठी खालील प्रमुख कागदपत्रे सादर करावी लागतात:
व्यवसायाची योजना (Business Plan): तुम्हाला सुरू करायच्या असलेल्या किंवा विस्तार करायच्या असलेल्या व्यवसायाची सविस्तर रूपरेषा.
ओळखीचा पुरावा: आधार कार्ड, पॅन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट.
पत्त्याचा पुरावा: आधार कार्ड, वीज/पाणी बिल, मालमत्तेची कागदपत्रे.
उत्पन्नाचा/व्यवसायाचा पुरावा:
मागील वर्षाचे आयटीआर (ITR) किंवा विक्री कर रिटर्न (लागू असल्यास).
मागील १२ महिन्यांचे बँक स्टेटमेंट.
उद्योग आधार/उद्यम नोंदणी (Udyam Registration), जीएसटी प्रमाणपत्र किंवा शॉप ॲक्ट परवाना.
फोटो: पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया
आणखी शोधा
“हॅलो, वर्ल्ड!” प्रोग्राम
Hello world
WordPress
वर्डप्रेस
धनादेश
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज खालील दोन प्रमुख मार्गांनी करता येतो:
१. ऑफलाईन अर्ज (Offline Application)
सरकारी, खासगी, प्रादेशिक ग्रामीण बँका (RRBs), NBFCs (Non-Banking Financial Companies) किंवा MFIs (Micro Finance Institutions) यांपैकी तु