बिनव्याजी कर्ज घेण्यासाठी येथे क्लिक करा
मुद्रा कर्जाचे मुख्य उद्देश (Objectives)
या योजनेची दोन प्रमुख उद्दिष्टे आहेत:
१. स्वयंरोजगाराला प्रोत्साहन: तरुणांना रोजगार मागणारे न बनवता रोजगार देणारे बनवण्यासाठी प्रेरित करणे.
२. आर्थिक समावेशकता: आर्थिक संसाधनांच्या अभावामुळे व्यवसाय सुरू करू न शकणाऱ्या वंचित आणि होतकरू घटकांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे.
बिनव्याजी कर्ज घेण्यासाठी येथे क्लिक करा
मुद्रा योजनेचे तीन प्रकार (Categories of Mudra Loan)
व्यवसायाच्या टप्प्यानुसार आणि गरजेनुसार मुद्रा योजनेअंतर्गत कर्जाचे तीन प्रमुख प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. प्रत्येक प्रकाराची कर्जाची मर्यादा निश्चित आहे:
बिनव्याजी कर्ज घेण्यासाठी येथे क्लिक करा
१. शिशु (Shishu) ₹ ५०,००० पर्यंत नवीन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी किंवा अत्यंत लहान व्यवसायांसाठी.
२. किशोर (Kishor) ₹ ५०,००१ ते ₹ ५,००,००० सुरू असलेल्या व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी किंवा अतिरिक्त उपकरणे खरेदी करण्यासाठी.
३. तरुण (Tarun) ₹ ५,००,००१ ते ₹ १०,००,००० वाढत्या आणि स्थापित व्यवसायांचा विस्तार करण्यासाठी किंवा मोठ्या गुंतवणुकीसाठी.
बिनव्याजी कर्ज घेण्यासाठी येथे क्लिक करा
मुद्रा कर्जाची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि फायदे
मुद्रा कर्जाचे सर्वात मोठे बलस्थान म्हणजे त्याची साधेपणा आणि सहज उपलब्धता.
तारणाशिवाय कर्ज (Collateral-free): ₹ १० लाखांपर्यंत कर्ज घेण्यासाठी अर्जदाराला कोणत्याही प्रकारची हमी (Guaranty) किंवा तारण (Collateral) ठेवण्याची गरज नसते.
कमी व्याजदर: मुद्रा कर्जावरील व्याजदर तुलनेने कमी आणि ९% ते १२% च्या दरम्यान असू शकतात, जे प्रत्येक बँक आणि अर्जदाराच्या क्रेडिट इतिहासावर अवलंबून असतात. महिला उद्योजकांना व्याजदरात विशेष सवलत मिळते.
परतफेडीचा कालावधी: कर्जाची परतफेड करण्याची मुदत १२ महिने ते ५ वर्षांपर्यंत असते. गरजेनुसार हा कालावधी आणखी ५ वर्षांनी वाढवता येऊ शकतो.
मुद्रा कार्ड: कर्जदाराला मुद्रा कार्ड (एक प्रकारचे डेबिट कार्ड) जारी केले जाते, ज्याद्वारे व्यवसायाच्या गरजेनुसार खर्च करता येतो.
प्रक्रिया शुल्क: ‘शिशु’ आणि ‘किशोर’ कर्जासाठी साधारणपणे कोणतेही प्रक्रिया शुल्क आकारले जात नाही.
मुद्रा कर्जासाठी पात्रता निकष
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज करण्यासाठी खालील पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
बिनव्याजी कर्ज घेण्यासाठी येथे क्लिक करा
वय: अर्जदाराचे वय साधारणपणे १८ ते ६५ वर्षांदरम्यान असावे.
व्यवसायाचा प्रकार: व्यवसाय उत्पादन, व्यापार, सेवा किंवा संलग्न कृषी क्षेत्रातील सूक्ष्म उद्योग (Micro Enterprise) असावा.
व्यवसायाचे स्वरूप: व्यवसाय ‘नॉन-कॉर्पोरेट, नॉन-फार्म स्मॉल मायक्रो एंटरप्रायझेस’ प्रकारात मोडणारा असावा.
कर्ज इतिहास: अर्जदाराचा क्रेडिट इतिहास चांगला असावा आणि कोणतेही प्रलंबित कर्ज डिफॉल्ट नसावे.
आवश्यक कागदपत्रे
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज करताना खालील प्रमुख कागदपत्रे सादर करावी लागतात:
व्यवसायाची योजना (Business Plan): तुम्हाला कोणता व्यवसाय सुरू करायचा आहे किंवा विस्तार करायचा आहे याची सविस्तर योजना.
ओळखीचा पुरावा: आधार कार्ड, पॅन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स.
पत्त्याचा पुरावा: आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र, वीज बिल, पाणी बिल किंवा मालमत्तेची कागदपत्रे.
उत्पन्नाचा पुरावा: (आवश्यक असल्यास) मागील वर्षाचे ITR, विक्री कर रिटर्न किंवा मागील १२ महिन्यांचे बँक स्टेटमेंट.
व्यवसायाचा पुरावा: उद्योग आधार/Udyam नोंदणी, शॉप ॲक्ट परवाना, किंवा जीएसटी प्रमाणपत्र (गुंतवणुकीच्या गरजेनुसार).
अर्जदाराचे फोटो: पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया
मुद्रा कर्जासाठी अर्ज खालीलपैकी कोणत्याही मार्गाने करता येतो:
ऑफलाईन अर्ज:
तुम्ही ज्या बँकेत किंवा वित्तीय संस्थेत (उदा. सरकारी, खासगी, प्रादेशिक ग्रामीण बँक, NBFC किंवा MFI) अर्ज करू इच्छिता, त्यांच्या जवळच्या शाखेत भेट द्या.
प्रधानमंत्री मुद्रा योजनेचा अर्ज (फॉर्म) भरा आणि सर्व आवश्यक कागदपत्रे जोडून सादर करा.
बँक अधिकारी कागदपत्रांची तपासणी करतील आणि पात्र अर्जदारांना कर्ज मंजूर करतील.
ऑनलाईन अर्ज (Online Apply):
जनसमर्थ पोर्टल (Jan Samarth Portal) किंवा संबंधित बँकेच्या ई-मुद्रा पोर्टल (E-Mudra Portal) वर जाऊन अर्ज करता येतो.
₹ ५०,००० पर्यंतचे कर्ज (शिशू श्रेणी) ऑनलाईन अर्ज प्रक्रियेद्वारे त्वरित मिळू शकते, यासाठी अर्जदाराचे एसबीआयमध्ये (SBI) खाते असणे आणि आधार क्रमांक लिंक असणे आवश्यक आहे.
निष्कर्ष: