Aditi tatkare ladki bahin yojana महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाकांक्षी ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ (Mukhyamantri Majhi Ladki Bahin Yojana) महिलांना आर्थिक मदत पुरवण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. योजनेचा लाभ थेट DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे पात्र महिलांच्या बँक खात्यात जमा होतो. मात्र, काही विशिष्ट अटी आणि नियमांमुळे अर्जदार अपात्र ठरतात आणि अशा महिलांची नावे अपात्र यादीत समाविष्ट केली जातात.
लाडकी बहीण योजना अपात्र यादी
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
१. अपात्रता यादीत नाव येण्याची प्रमुख कारणे
खालील निकष पूर्ण न करणाऱ्या महिला योजनेसाठी अर्ज करूनही अपात्र ठरतात:
अ. उत्पन्न आणि आर्थिक पात्रता निकष (Income and Financial Eligibility)
उच्च वार्षिक उत्पन्न: कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न रु. २.५ लाख किंवा त्याहून अधिक असल्यास.
आयकर भरणारे: अर्जदार महिला स्वतः किंवा त्यांच्या कुटुंबातील कोणताही सदस्य (उदा. पती/वडील) आयकर (Income Tax) भरत असेल.
मोठी जमीन धारक: कुटुंबाकडे शासनाने निश्चित केलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त (उदा. ५ एकर किंवा त्याहून अधिक सिंचनयुक्त जमीन) शेती जमीन असेल.
वाहन मालकी: अर्जदार महिला किंवा तिच्या कुटुंबाकडे चारचाकी वाहन (ट्रॅक्टर वगळता) असेल.
लाडकी बहीण योजना अपात्र यादी
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
ब. शासकीय/राजकीय पदांवरील महिला (Exclusion based on Status)
शासकीय नोकरदार: अर्जदार महिला किंवा त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य केंद्र किंवा राज्य सरकारच्या सेवेत (सेवानिवृत्त किंवा कार्यरत) असतील. (अपवाद: चतुर्थ श्रेणी कर्मचारी वगळता).
निवडून आलेले लोकप्रतिनिधी: अर्जदार महिला ग्रामपंचायत सदस्य, सरपंच, जिल्हा परिषद सदस्य, आमदार, खासदार किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या कोणत्याही निवडून आलेल्या पदावर कार्यरत असतील.
दुबार लाभ: अर्जदार महिला अन्य समान शासकीय योजनेचा (मासिक आर्थिक मदत योजना) लाभ घेत असेल.
लाडकी बहीण योजना अपात्र यादी
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
क. तांत्रिक आणि प्रशासकीय त्रुटी (Technical and Administrative Errors)
eKYC अपूर्ण: अर्जदाराचे eKYC (Electronic Know Your Customer) यशस्वीरित्या पूर्ण झालेले नसेल. eKYC शिवाय कोणताही अर्ज अंतिम यादीत समाविष्ट होत नाही.
बँक खाते त्रुटी (आधार सीडिंग नाही): बँक खाते आधार क्रमांकाशी जोडलेले (Aadhaar Seeded / NPCI Mapped) नसेल किंवा खाते सक्रिय नसेल.
माहितीमधील विसंगती: अर्जात दिलेली माहिती आणि आधार कार्ड/बँक नोंदीतील माहिती जुळत नसेल (Data Mismatch).
वयाची अट पूर्ण नसणे: अर्जदाराचे वय शासनाने निश्चित केलेल्या वयोगटात (उदा. २१ ते ६५ वर्षे) नसेल.
२. लाडकी बहीण योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
अर्जात त्रुटी न ठेवण्यासाठी आणि अपात्रता टाळण्यासाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवावी लागतात:
कागदपत्रांचा गट उदाहरणे
मूलभूत ओळख/निवास आधार कार्ड (अनिवार्य), पॅन कार्ड, रेशन कार्ड, जन्म प्रमाणपत्र/शाळा सोडल्याचा दाखला, रहिवासी प्रमाणपत्र (Domicile Certificate).
आर्थिक/बँक संबंधी बँक पासबुकची प्रत (DBT साठी), उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार/SDO यांनी दिलेला), बँक खाते आधारशी जोडल्याचा पुरावा (NPCI Seeded).
स्थितीनुसार आवश्यक पतीचे आधार कार्ड (विवाहित), पतीच्या मृत्यूचा दाखला (विधवा), घटस्फोटाचा दाखला (परित्यक्ता/घटस्फोटित).
अर्ज संबंधी स्वयं-घोषणापत्र (Self-Declaration Form), पासपोर्ट आकाराचा फोटो, मोबाईल क्रमांक.
३. अपात्रता यादी तपासण्याची प्रक्रिया (Verification Process)
खात्यात पैसे जमा न झाल्यास, अर्जदारांनी खालीलप्रमाणे अर्ज स्थिती तपासावी:
अर्ज स्थिती तपासा: योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन “अर्ज स्थिती तपासा” (Check Application Status) पर्यायावर क्लिक करा. येथे अर्ज ‘फेटाळला’ (Rejected) गेला असल्यास, फेटाळण्याचे कारण (Reason for Rejection) नमूद केलेले असते.
स्थानिक यादी: जिल्हा प्रशासन किंवा ग्रामपंचायतीद्वारे जाहीर केलेली अपात्र अर्जदारांची यादी ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा तालुका महिला व बालविकास अधिकारी कार्यालयात तपासावी.
तांत्रिक कारणे: बँकेत जाऊन खाते ‘आधार-सीडेड’ आणि eKYC यशस्वी झाले आहे की नाही, याची खात्री करा.
४. अपात्र ठरल्यास काय करावे? (Grievance Redressal)
अर्ज फेटाळला गेल्यास किंवा अपात्र यादीत नाव आल्यास, त्वरित खालील पाऊले उचला:
कारणे दुरुस्त करा: अर्ज फेटाळण्याचे कारण (उदा. eKYC/बँक लिंक नसणे) जाणून घ्या आणि ती त्रुटी त्वरित दूर करा.
पुनर्अर्ज: तांत्रिक त्रुटी दूर झाल्यानंतर (शासनाच्या निर्देशानुसार) पुन्हा अर्ज करण्यासाठी प्रयत्न करा.
तक्रार नोंदवा: तुम्ही पात्र असूनही अपात्र ठरवले गेले असल्यास, योजनेच्या तक्रार निवारण कक्षात (Grievance Cell) किंवा संबंधित जिल्हा/तालुका कार्यालयात लेखी तक्रार नोंदवा.
लाडकी बहीण योजना अपात्र यादी
पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा